Wystawy aktualne
Obraz miasta - Kozienice na archiwalnych pocztówkach i fotografiach
Na przestrzeni ostatnich lat rysuje się coraz większe zainteresowanie mieszkańców Kozienic dawnym wizerunkiem naszego miasta. Poszukiwane są archiwalne przedstawienia (fotografie, pocztówki) znaczących miejsc i obiektów, dziś często już nie istniejących. Zjawisko to coraz szerzej obejmuje młode pokolenie kozieniczan. Postępująca urbanizacja, będąca także skutkiem przemian w ostatnim okresie naszej historii, przyczyniła się do niemal zaniku dawnej substancji miejskiej – w pejzażu miasta zaznaczała się ona wyraźnie jeszcze w latach osiemdziesiątych XX w., dziś przetrwały zaledwie nikłe jej pozostałości. Starsi mieszkańcy „nie poznają" swojego miasta, młodym trudno wyobrazić sobie jego przeszłość. Tymczasem istnienie dawnej substancji architektonicznej, podlegającej powolnym przemianom, ma ogromny wpływ na poczucie tożsamości i identyfikacji z własnym miejscem zamieszkania, co widać choćby w przypadku miast posiadających tzw. starówki, zazwyczaj tłumnie oblegane w czasie wolnym, będące ulubionym miejscem spotkań. Istniejącą lukę w jakiejś mierze wypełnić może rekonstrukcja wyglądu miasta dokonana w oparciu o istniejące przekazy ikonograficzne oraz wiedzę o przedstawionych na nich miejscach. Będą to głównie fotografie, pocztówki oraz przedstawienia artystyczne- obrazy, rysunki.
W oparciu o ten materiał ikonograficzny zamierzamy zrealizować dawny obraz Kozienic. Pragniemy pokazać kolejne przemiany miasta w poszczególnych okresach jego dziejów. Posiadane materiały i źródła ikonograficzne zawężają chronologiczne ramy naszego projektu do lat 1900 – 2010.
Galeria malarstwa im. Stanisława Westwalewicza
Stanisław Westwalewicz – artysta malarz, grafik, rysownik, urodził się w 1906 roku w Kozienicach, gdzie spędził dzieciństwo i młodość. W 1996 roku, w 90 rocznicę urodzin artysty kozienickie Muzeum Regionalne zorganizowało wystawę retrospektywną pt. „Stanisław Westwalewicz – Rodem z Kozienic". Była to ostatnia wystawa, która powstała za życia Mistrza. W ten sposób bodaj symbolicznie powrócił do rodzinnego miasta. Nigdy nie zapomniał o mieście, z którym łączyły go silne więzi emocjonalne, wracał tu we wspomnieniach. W rozmowach często akcentował i podkreślał wagę Kozienic, a wyraz swojej tęsknoty do rodzinnych stron dał w obrazach olejnych znajdujących się w kozienickim muzeum. Upamiętnił na płótnach stare przedwojenne Kozienice, te które pozostawił kilkadziesiąt lat temu.
Artystyczna ranga obrazów Stanisława Westwalewicza oraz jego piękny patriotyczny życiorys stały się przesłankami utworzenia w naszym muzeum galerii noszącej Jego imię. Jej zasadniczy zrąb tworzą obrazy ofiarowane przez Patrona. Galeria skupia obrazy malarzy polskich, przede wszystkim tych, którzy w jakiś sposób związani byli z Kozienicami lub Puszczą Kozienicką poprzez miejsce urodzenia, czy też tematy obrazów. Pokazane są także obrazy malarzy nie związanych z naszym regionem, ale ze względu na wartość artystyczną zasługujące na udostępnienie publiczności.
W galerii zaprezentowano prace m.in. Tadeusza Ajdukiewicza, Wacława Chodkowskiego, Fryderyka Klopfera, Wacława Kościanowskiego, Walerego Eliasza Radzikowskiego, Bogusława Luśtyka...
Wystawa „Naszej chaty zdobne progi" przybliża barwny świat dawnych ozdób ludowych, tzw. pająków, ich niezwykle zróżnicowanych typów, kształtów i form.
Ozdoby, które zobaczymy na ekspozycji, powstały w ramach zrealizowanego przez nas w tym roku Projektu tradycji „Naszej chaty zdobne progi". W czasie cyklu warsztatów, trwających od kwietnia do czerwca, kilkunastu uczestników pod kierunkiem prowadzącej Darii Deptuły wykonywało współczesne wersje tradycyjnych dekoracji. Wypadkową przekazanej przez nas wiedzy etnograficznej i zapału twórczego gości muzeum okazały się dzieła urozmaicone, zindywidualizowane... oraz po prostu piękne!
Pająki ludowe przez lata stanowiły jeden z głównych elementów dekoracyjnych w wiejskich chatach. Kojarzono je z pomyślnością i urodzajem, a jednocześnie pełniły funkcję ochronną. Ponieważ wykonywano je z materiałów nietrwałych, niewiele ich zachowało się do naszych czasów. Na szczęście obecnie da się zauważyć swoisty renesans zainteresowania ich wykonywaniem, w który — sądząc po zaangażowaniu uczestników warsztatów — doskonale wpisał się nasz projekt.
Ekspozycja „Polska Czapka Wojskowa" prezentuje około 180 historycznych nakryć głowy z XVIII - XX w. — przede wszystkim polskich. Zobaczyć też można na niej czapki litewskie, pruskie, rosyjskie, węgierskie, duńskie, holenderskie, portugalskie, hiszpańskie, greckie i kolumbijskie, a także 15 oficerskich ładownic z okresu napoleońskiego.
Zabytków militarnych typu mundury, czapki, oporządzenie żołnierskie i broń pozostało w Polsce bardzo niewiele. Ich zachowaniu nie sprzyjała wyjątkowo burzliwa, wojenna historia kraju. Dotyczy to eksponatów nawet z stosunkowo nieodległych czasów. Nie sposób zobaczyć ich pełną gamę w polskich muzeach, a zatem w całościowo zwizualizować sobie wygląd dawnego żołnierza polskiego.
Dlatego interesujący się historią miłośnicy dawnego wojska polskiego, od lat 90. zrzeszają się w grupach rekonstrukcji historycznej, odtwarzając z zachowaniem detali, mundury i sprzęt rozmaitych pułków polskich i zagranicznych, organizując rekonstrukcje przebiegu rozmaitych batalii. W realizacji tych projektów pomagają dawne regulaminy, przepisy wojskowe, ikonografia i obszerna literatura fachowa. To z kolei sprzyja poznawaniu, przybliżaniu i upowszechnianiu wiedzy historycznej w tych środowiskach oraz wśród obserwatorów przebiegu rekonstruowanych bitew.
„Pan Tadeusz inaczej". Wystawa lalek artystycznych
Epopeja Adama Mickiewicza potraktowana została przez Annę Michalczyk i Jolantę Weiser jako inspiracja do przygotowania 12 scen, w których rolę postaci odgrywają lalki artystyczne.
Interpretacja ta pociąga za sobą szereg istotnych następstw: zamiast podążać za opisem literackim i zdawać się na pracę własnej wyobraźni, widz ogląda swoisty teatr, w którym aktorami są lalki stworzone ręcznie przez Autorki wystawy. Towarzyszący każdej ze scen stosowny fragment eposu nadaje kontekst, choć dla znających „Pana Tadeusza" na wylot ciekawsze może być samodzielne odgadywanie, któremu dokładnie ustępowi odpowiada prezentowana scena.
Tytuł wystawy możemy potraktować jako pytanie o znaczenie przesłania Adama Mickiewicza dla nas, współczesnych. A że nie sposób pojąć epopei bez ukazania historycznego i biograficznego kontekstu jej powstania, na ekspozycji znalazło się również miejsce dla prezentacji kolei życia poety, historii rękopisu jego najważniejszego dzieła oraz dziejów samych lalek artystycznych.