„Nie odwróceni. Po prostu prawdziwi”

Wystawa prezentuje twórczość osób z niepełnosprawnością intelektualną – uczestników Warsztatu Terapii Zajęciowej. Ekspozycja obejmuje około 50 prac wykonanych w różnorodnych technikach artystycznych, takich jak malarstwo, wypalanie na płytach, haft i wyszywanie, prace dekorowane dodatkowymi elementami, collage fotograficzne, quiling, punch needle oraz formy rzeźbiarskie.

Motywem przewodnim wystawy jest portret i autoportret – rozumiane nie tylko jako wizerunek.Tworzenie autoportretów odegrało szczególnie istotną rolę w procesie terapeutycznym. Było nie tylko działaniem artystycznym, ale również formą autorefleksji, wzmacniania poczucia własnej wartości i budowania świadomości siebie. Każda z prac jest unikatowa i głęboko spersonalizowana, nawiązująca do zainteresowań, marzeń, emocji i indywidualnego świata autora. Intensywna kolorystyka, bogactwo faktur i swoboda formy sprawiają, że prezentowane dzieła emanują energią, autentycznością i radością tworzenia. Wystawa jest zaproszeniem do spotkania z drugim człowiekiem – jego wrażliwością, wyobraźnią i sposobem postrzegania świata.

W prezentowanych pracach twórcy przełamują stereotypowe postrzeganie osób z niepełnosprawnością, które zbyt często definiowane są przez pryzmat swoich ograniczeń. Portrety i autoportrety ukazują ich w zupełnie innym świetle — jako osoby pełne pasji, marzeń, talentów i indywidualnych historii. Poprzez sztukę artyści sami opowiadają o tym, kim są i jak chcą być widziani, odzyskując sprawczość w budowaniu własnego wizerunku. Każde dzieło staje się świadomym gestem samookreślenia oraz zaproszeniem do zmiany perspektywy i spojrzenia poza schematy.

Plany dotyczące wystawy są dalekosiężne. Muzeum w Kozienicach ma być jednym z pierwszych kroków na długiej drodze demonstrowania talentów, jakimi mogą pochwalić się zdolni podopieczni Warsztatu Terapii Zajęciowej w Przewozie. Prezentowana wystawa w przyszłości będzie promowana w obiektach kulturalnych całego kraju, a może nawet za granicą.

Warsztat Terapii Zajęciowej został utworzony w 1996 roku przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kozienicach i jest jedynym funkcjonującym w Powiecie Kozienickim. Pierwotnie był przeznaczony dla 25 osób z upośledzeniem umysłowym, natomiast swoją siedzibę miał przy ulicy Marii Skłodowskiej-Curie 3. W tamtym czasie w jednym budynku mieściły się aż trzy instytucje: Żłobek Miejski, M-GOPS i WTZ. W 2012 roku siedziba Warsztatu została przeniesiona do budynku po szkole podstawowej w Przewozie, który znajduje się 3 km za miastem. Budynek został gruntownie wyremontowany i przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo oraz do potrzeb placówki. Z Warsztatu mogą skorzystać osoby z niepełnosprawnością intelektualną (z upośledzeniem umysłowym lub chorobą psychiczną). Kandydat na uczestnika musi legitymować się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczonymi wskazaniami do terapii zajęciowej.

W trakcie wielu lat funkcjonowania Warsztatu przybywało pracowni i częściowo zmieniały się ich profile. W każdej z nich pracuje jeden terapeuta zajęciowy i w każdej przygotowanych jest po pięć stanowisk pracy dla uczestników, którzy zmieniają jedną pracownie na drugą w cyklach comiesięcznych. Aktualnie funkcjonuje w nim aż osiem pracowni, w tym plastyczno-malarska, krawiecka czy ceramiczna. To właśnie w pracowni plastycznej wykonywane są prace wieloma technikami z wykorzystaniem bardzo różnorodnych materiałów. Także tutaj uczestnicy wykonują małe formy witrażowe i zdobią przedmioty metodą decupage.

Prace artystyczne wykonane w pracowni plastycznej czy ceramicznej sprzedawane są na aukcjach, kiermaszach oraz festynach. Dodatkowo uczestnicy Warsztatu mogę pochwalić się wieloma nagrodami i wyróżnieniami w konkursach ogólnopolskich.