„Z Kozienic do Brazylii: Życie i twórczość Fransa Krajcberga” | 10 października 2026 | Zaproszenie
W sobotę 10 października o godz. 17:00 zaprosimy Państwa na prelekcję poświęconą postaci Fransa Krajcberga — urodzonego w Kozienicach rzeźbiarza, malarza, pisarza i fotografa, który uznanie i popularność zdobył w Ameryce Łacińskiej. Wykład „Z Kozienic do Brazylii: Życie i twórczość Fransa Krajcberga" przedstawi dr Agata Cowan-Stronciwilk — kulturoznawczyni i historyczka sztuki związana z Instytutem Nauk o Sztuce Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Frans Krajcberg urodził się 12 kwietnia 1921 r. w Kozienicach w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jego losy naznaczyła II wojna światowa i Zagłada, w której stracił najbliższych. Po wojnie nie powrócił już na stałe do Polski. Kształcił się artystycznie w Stuttgarcie, przebywał w Paryżu, a następnie związał swoje życie z Brazylią.
Brazylijska przyroda stała się jednym z najważniejszych źródeł jego artystycznej inspiracji. Krajcberg przez pewien czas żył w niemal całkowitym odosobnieniu, m.in. w jaskini Pico da Cata Branca w regionie Itabirito, a później w lasach stanu Paraná. W swojej twórczości chętnie wykorzystywał kamień, drewno oraz inne materiały pochodzące bezpośrednio z natury. Od początku lat 50. zajmował się również malarstwem.
W 1956 r. zamieszkał w Rio de Janeiro. Otrzymał brazylijskie obywatelstwo, a jego twórczość zaczęła zdobywać szerokie uznanie – został m.in. wyróżniony na Biennale w São Paulo. Jednocześnie utrzymywał związki z Europą, przebywając m.in. w Paryżu i na Ibizie.
Z czasem coraz ważniejszym tematem jego sztuki stawało się zagrożenie brazylijskiej przyrody. Do tworzenia rzeźb wykorzystywał m.in. obumarłe i zwęglone fragmenty drzew, nadając im nowe znaczenie artystyczne. Jego działalność twórcza coraz silniej łączyła się z zaangażowaniem w ochronę środowiska, szczególnie z protestem przeciwko niszczeniu lasów Amazonii.
Frans Krajcberg zmarł 15 listopada 2017 r. w Rio de Janeiro.
Dr Agata Cowan-Stronciwilk, która opowie nam o niezwykłej biografii i twórczości Fransa Krajcberga, ma bogate doświadczenie na polu badania twórczości artystów polsko-brazylijskich. Odbyła staż naukowy na UNICAMP w Campinas (Brazylia), jest stypendystką NAWA Polonista na Universidade Federal do Paraná, gdzie realizuje projekt „Artyści i artystki polsko-żydowskiego pochodzenia w Brazylii" oraz współpracowniczką polsko-brazylijskiego czasopisma „BoletimTak!", w którym publikuje artykuły o polskich twórcach w Brazylii.
Zapraszamy serdecznie do wspólnego odkrywania historii i twórczości niepospolitej, a mało chyba w Kozienicach znanej postaci!
