Finisaż wystawy „Tauromachia. Walka w sztuce” oraz wykład Ryszarda Pacaka | 10 kwietnia 2026 | Relacja
10 kwietnia w naszym muzeum odbył się wykład Ryszarda Pacaka, którego tematem była hiszpańska tradycja walki z bykami, zwanej tauromachią lub korridą. Prelekcja była głównym punktem finisażu wystawy „Tauromachia: Walka w sztuce", prezentowanej od listopada zeszłego roku i opartej o kolekcję dr. Pacaka.
Licznie zebranych powitał tradycyjnie dyrektor muzeum, Maciej Kordas, opowiadając krótko o kulisach przygotowania dobiegającej właśnie końca wystawy. Podziękował zarówno właścicielowi kolekcji, jak i zaangażowanym w przygotowanie ekspozycji pracownikom, czyli przede wszystkim komisarz wystawy, pani Ewie Jaźwińskiej oraz panu Sławomirowi Zawadzkiemu.
Ryszard Pacak podszedł do tematu prezentacji tajników korridy w sposób wysoce metodyczny, a jednocześnie przystępny, sprawnie łącząc rzeczowe omówienie poszczególnych zagadnień z ilustrującymi je anegdotami. Swoje wystąpienie oparł nie tylko na własnych przeżyciach, ale również na wiedzy naukowej. Tym samym zapoznaliśmy się m.in. z historią walk z bykami (ślady takich zmagań znaleziono np. na Krecie w antycznym pałacu w Knossos, znanym chociażby z mitu o Minotaurze). Dowiedzieliśmy się także gdzie korrida jest organizowana (nie jest to bynajmniej tylko Hiszpania), jakie wyróżniamy jej warianty i style (a jest ich znacznie więcej, niż najczęściej portretowana w filmie i mediach korrida klasyczna), jakie są role poszczególnych osób biorących udział w tauromachii, czego oczekuje publiczność i jak wygląd kontekst kulturowy. Zebrani mogli poznać sylwetki najważniejszych torreadorów, którzy wpłynęli na dzisiejszy kształt tauromachii, ale także spojrzeć na to niezwykłe zjawisko oczyma postaci tak, wydawałoby się, odległych, jak Federico García Lorca czy Ernest Hemingway, dla których stanowiła ona temat ważkich przemyśleń i źródło inspiracji.
Nie mniej miejsca niż biorącym udział w korridzie bądź kibicującym jej ludziom, poświęcone zostało drugiej stronie, czyli bykom. Dr Pacak opowiedział o ich rasach, specjalnych cechach i sposobie hodowli, który ma im zapewniać warunki życia znacznie lepsze niż te, które są udziałem zwykłego bydła rzeźnego. Co ciekawe: wiele współczesnych linii takich byków ma się wywodzić ze zwierząt, które w wiekach minionych były oddawane w pierwszej kolejności przez płacących w ten sposób daninę chłopów, jako nienadające się do pracy ze względu na swoją naturalną skłonność do agresji. Tymczasem takie „bojowe" okazy były dokładnie tym, czego potrzebowała szukająca godnej siebie rozrywki hiszpańska szlachta.
Wiele miejsca w swoim wystąpieniu dr Pacak poświęcił podkreśleniu roli, jaką korrida odgrywa w kulturze hiszpańskiej. Przytoczył liczne argumenty jej zwolenników, formułowane wobec ruchów zmierzających do ograniczenia bądź po prostu zakazu kultywowania tego elementu tradycji. Zostały one przedstawione w sposób zobiektywizowany, pozostawiając publiczności swobodę ich oceny.
