Wystawy

Stałe

Oni byli pierwsi.
Grupa Legionów Polskich pułkownika Zygmunta Zielińskiego                               w Kozienicach i podczas walk o obronę Państwa Polskiego 1920 r.

Jest to wystawa plenerowa, składająca się z siedmiu gablot które ustawione zostały przy Alei 1 - Maja, dawniej Aleja Franciszka Józefa. Była to najładniejsza ulica w mieście. W gablotach umieszczone zostały zdjęcia wraz z obszernymi opisami ważnych obiektów związanych z pobytem Grupy Legionów w Kozienicach.
W pięciu gablotach pokazane są: panorama miasta, budynek w którym mieściła się Komenda Grupy, kościół garnizonowy, szpital, koszary i inne obiekty.
Przedstawione zostało zdjęcie płk. Zygmunta Zielińskiego stojącego wraz z oficerami przed budynkiem Komendy Legionów Polskich przy Alei Franciszka Józefa, a także zdjęcie pałacu w którym pułkownik był zakwaterowany.
Zachowała się karta pocztowa przedstawiająca młyn i koszary, koszary to pozostałość po 25 Smoleńskim pułku piechoty, gdzie zakwaterowano część przybyłych legionistów.
Szpital rezerwowy Legionów Polskich urządzono w prywatnym domu gdzie ratowano życie rannym legionistom i przywracano ich do zdrowia. Mieścił się on przy ulicy Radomskiej.
Natomiast przy ulicy Warszawskiej znajdował się kościół garnizonowy (dawniej była to cerkiew). Wyposażeniem kościoła zajęli się żołnierze – artyści, których w legionowych szeregach była liczna grupa.
Źródłem cennych informacji o mieście, jego wyglądzie w tamtym okresie oraz o stacjonujących tu legionistach są rysunki Wiktora Ignacego Gutowskiego artysty – legionisty przebywającego w tym okresie w Kozienicach.
Stacjonująca w Kozienicach Grupa Legionów Polskich dowodzona przez płk. Zygmunta Zielińskiego, była zapleczem logistycznym całych Legionów.
Wielu legionistów, którzy przebywali w Kozienicach stało się później zaczynem odrodzonego Wojska Polskiego, tego które zwycięsko odparło atak bolszewickiej armii i dało Polsce dwadzieścia lat wolności.
Dwie kolejne tablice mówią o udziale mieszkańców Ziemi Kozienickiej w wojnie polsko – bolszewickiej 1919 – 1920.
Umieszczone zostały w nich zdjęcia z Kozienic pokazujące: wymarsz ochotników , wymarsz kompanii marszowej na front w 1919 r., Hufiec Szkolny Gimnazjum w Kozienicach i kozienickich strzelców oraz tablice memoratywne znajdujące się na terenie powiatu kozienickiego.
Na odwrotnej stronie każdej z tablic umieszczono duże zdjęcia przedstawiające nasze miasto: Kozienice widok ogólny, Aleja Franciszka Józefa, Pałac majoracki, Fragment ulicy Radomskiej, ulica Warszawska z widokiem na kościół garnizonowy, ulica Lubelska i koszary.
Scenariusz wystawy, teksty, wybór zdjęć:
Ewa Jaźwińska (tab. 1-5)
Krzysztof Zając (tab. 6-7)
Projekt graficzny:
Sławomir Zawadzki

 

 

 

 

Kozieniccy mistrzowie ludowego rzeźbiarstwa i ich dzieła    

Ziemia Kozienicka pod względem etnograficznym jest jednym z ciekawszych zakątków Polski Środkowej. Bliskość dużych obszarów leśnych wywarła ogromny wpływ na życie mieszkańców i ukształtowała odrębną w formie i w treści rzeźbę ludową, która wyrosła z ugruntowanych tradycji puszczańskich. Opiera się ona na legendzie Leona Kudły ze Świerży Górnych, Stanisławia Denkiewicza z Jedlni Kościelnej i Stefana Ślażyńskiego ze Zdziczowa. 

Ci trzej nieżyjący już artyści zapoczątkowali rozwój rzeźby ludowej w Rejonie Puszczy Kozienickiej. W ich twórczości dominowała naturalność i naiwność widzenia świata wynikająca z powagi i wiary w to, co robią. Jedynym ich nauczycielem była przyroda, a intuicja, pasja i talent sprawiły, że tworzyli dzieła nieprzeciętne.

Ciekawym zjawiskiem w dziedzinie rzeźby ludowej były prace nieznanego artysty ludowego Władysława Łukasiewicza z Brzeźnicy, który wykonał kilka rzeźb do ołtarzyków domowych, a jego skromny dorobek świadczy o dużej wrażliwości i nieprzeciętnym samorodnym talencie. Uzupełnieniem prezentowanej na wystawie rzeźby ludowej są prace twórców nieprofesjonalnych średniego i młodszego pokolenia, którzy są kontynuatorami dzieła rozpoczętego przez nestorów kozienickiego rzeźbiarstwa.

W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku rozpoczęła działalność „Grupa Twórców Kozienickich” zrzeszonych w Stowarzyszeniu Twórców Ludowych. Do najstarszych i najbardziej uznanych artystów kozienickiej sekcji rzeźbiarskiej należał założyciel grupy Grzegorz Szewczyk oraz Jerzy Krześniak, Henryk Karaś, Rudolf Marciniak, Stanisław Piwoński, Stanisław Grudzień, Krzysztof Luśtyk, Romuald Baryłowicz i Artur Kolarz.

Ich twórczość jest pomostem łączącym dawną rzeźbę ludową ze współczesną rzeźbą nieprofesjonalną, w których nawiązanie do sztuki ludowej jest świadomym wyborem.

 

Bartnicze i pszczelarskie tradycje Puszczy Kozienickiej

stanowiły realnie niezwykle ważną część dawnej puszczańskiej rzeczywistości, którą przez wieki tworzyli nasi przodkowie.

Ich pozostałością jest kolekcja archaicznych uli i sprzętów pszczelarskich pozostających w zbiorach kozienickiego muzeum i prezentowanych w ramach stałej ekspozycji.

Na naszej wystawie znajduje się kilka uli wykonanych pierwotnie z prawdziwych barci, a później, wraz z postępem wiedzy pszczelarskiej, unowocześnianych. Najbardziej okazały z nich, to ul ramowy „stojak". Jego szczegóły konstrukcyjne, m.in. zacementowane w późniejszym okresie kwadratowe oczka (wyloty dla pszczół), wskazują, że przebył on całą drogę rozwojową pszczelarstwa- od barci, poprzez ul kłodowy, do otwieranego z góry i z boku ula ramowego, zaopatrzonego w końcu w półnadstawkę. Pod względem interesujących rozwiązań konstrukcyjnych nie ustępują mu jednak pozostałe ule, historia których opisana została na planszach i tabliczkach informacyjnych. Pod wieloma względami inne, pokazujące zróżnicowaną myśl techniczną, czy wręcz całkiem odmienną „filozofię pszczelarską, różny sposób podejścia do samego zagadnienia hodowli pszczół, są wyrazem pracy koncepcyjnej ich autorów.

Wystawa z kolekcji własnej muzeum oraz zbiorów Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu.